Kompletacja zamówień: metody pickingu i jak ograniczyć pomyłki

Kompletacja zamówień krok po kroku: metody pickingu (single, batch, cluster, wave), lista kompletacyjna, kontrola przed pakowaniem i mierniki błędów.

M Max CyrekShopDepot Opublikowany Czas czytania12 min czytania

Kompletacja zamówień to pobranie z magazynu wszystkich produktów z zamówienia klienta i zebranie ich w jednym miejscu przed pakowaniem. W małym sklepie najlepiej działa prosty zestaw: każdy produkt ma stałe miejsce, magazynier dostaje listę kompletacyjną posortowaną po lokalizacjach, każde zamówienie trafia do osobnego pojemnika, a przed pakowaniem ktoś sprawdza zawartość z zamówieniem. Wdrożenie takiego układu jest proste (poziom trudności: niski), kosztuje głównie czas na uporządkowanie półek i kilka pojemników, a da się je zrobić bez specjalistycznego systemu WMS.

Kompletacja to nie drobiazg. W przeglądzie badań opublikowanym w European Journal of Operational Research (de Koster, Le-Duc, Roodbergen, 2007) koszt kompletacji oszacowano na nawet 55% całkowitych kosztów operacyjnych magazynu, a jej największą składową jest zwykle chodzenie między regałami. Dlatego większość usprawnień w tym tekście sprowadza się do dwóch rzeczy: krótszej trasy i kontroli, która łapie pomyłkę, zanim paczka wyjedzie do klienta.

Czym jest kompletacja zamówień i gdzie powstają pomyłki?

Kompletacja zamówień (ang. order picking, potocznie picking) to etap realizacji zamówienia między jego przyjęciem a pakowaniem: pracownik odczytuje, co i w jakiej ilości trzeba pobrać, idzie do miejsc składowania, zbiera towar i odkłada go do strefy kontroli i pakowania. W e-commerce jedno zamówienie to zwykle kilka linii (pozycji), a każda linia to konkretny produkt w konkretnym wariancie i ilości.

Pomyłki przy pickingu biorą się najczęściej z kilku powtarzalnych sytuacji:

  • zły wariant - rozmiar M zamiast L, kolor czarny zamiast grafitowego, bo oba leżą obok siebie i wyglądają podobnie,
  • zła ilość - 1 sztuka zamiast 2 albo opakowanie zbiorcze zamiast sztuki,
  • pomylone zamówienia - przy zbieraniu kilku zamówień naraz produkt trafia do niewłaściwego pojemnika,
  • brak towaru na półce - stan w systemie się nie zgadza, więc magazynier szuka produktu, którego nie ma,
  • nieaktualna lista - klient zmienił zamówienie po wydruku listy, a magazyn zebrał starą wersję.

Każda taka pomyłka kosztuje podwójnie: drugą wysyłkę oraz kontakt z klientem, a często także zwrot i reklamację. Przegląd badań de Kostera, Le-Duca i Roodbergena zwraca uwagę, że w procesie kompletacji jest dużo okazji do błędów zarówno w dokładności, jak i w kompletności zamówień, dlatego sama metoda pickingu nie wystarczy - potrzebna jest też kontrola.

Zanim zaczniesz: co przygotować do kompletacji zamówień

Zanim wybierzesz metodę pickingu, uporządkuj podstawy. Bez nich każda metoda będzie generować te same błędy, tylko szybciej.

  • Stałe miejsce dla każdego produktu. Każdy produkt i wariant powinien mieć swój adres na regale (np. regał, półka, pozycja). Jak oznaczyć regały, opisujemy w poradniku o tym, jak zaplanować lokalizacje magazynowe w małym magazynie sklepu.
  • Jednoznaczny identyfikator produktu. Na liście i na półce powinien widnieć ten sam kod sku, a nie tylko nazwa, bo nazwy wariantów łatwo pomylić.
  • Szybko rotujące produkty najbliżej stanowiska pakowania. Do ustalenia, co jest „szybkie”, przydaje się analiza abc: produkty z grupy A stawiasz na wysokości rąk, przy wejściu do strefy.
  • Pojemniki lub kosze - po jednym na zamówienie, z miejscem na kartkę albo etykietę z numerem zamówienia.
  • Stół kontroli i pakowania - jedno miejsce, w którym zebrany towar jest sprawdzany przed zamknięciem paczki.
  • Godzina odcięcia - stała pora, do której zamówienia wchodzą do dzisiejszej kompletacji, ustawiona pod odbiór przez kuriera.

Metody pickingu: single, batch, cluster, zone, wave i pick & pack

Metoda pickingu określa, ile zamówień zbiera jeden pracownik podczas jednego przejścia i jak dzieli się magazyn między pracowników. Wszystkie opisane niżej metody działają w modelu „człowiek do towaru”, czyli pracownik chodzi do półek. Model „towar do człowieka” (przenośniki, roboty, automatyczne regały) wymaga dużych inwestycji i dotyczy głównie dużych centrów logistycznych, więc w sklepie internetowym rzadko jest punktem startu.

Kompletacja pojedyncza (single order picking)

Kompletacja pojedyncza polega na zebraniu jednego zamówienia od początku do końca, a dopiero potem wzięciu kolejnego. To najprostsza metoda i najtrudniej w niej o pomylenie zamówień, ale przy dużej liczbie zamówień pracownik wielokrotnie przechodzi te same alejki.

Kompletacja zbiorcza (batch picking)

Batch picking to zbieranie produktów dla kilku zamówień podczas jednego obchodu magazynu, a następnie rozdzielenie ich na zamówienia przy stole. Metoda skraca trasę, zwłaszcza gdy wiele zamówień zawiera te same produkty, ale dodaje etap sortowania, na którym łatwo o pomyłkę.

Multi-picking (cluster picking)

Multi-picking, nazywany też cluster picking, to odmiana kompletacji zbiorczej, w której pracownik od razu wkłada produkt do pojemnika przypisanego do konkretnego zamówienia, np. na wózku z kilkoma przegródkami. Odpada osobne sortowanie, ale każdy pojemnik musi być wyraźnie oznaczony, bo pomyłka przy odkładaniu jest tu najczęstszym błędem.

Kompletacja jednopozycyjna

Kompletacja jednopozycyjna to wariant zbiorczy dla zamówień, które zawierają tylko jeden produkt: pracownik zbiera np. 15 sztuk tego samego produktu dla 15 zamówień, a przypisanie do zamówienia odbywa się przy pakowaniu. W sklepach z dużą liczbą zamówień jednosztukowych to jedna z najszybszych metod, bo nie ma czego pomylić między pojemnikami.

Kompletacja strefowa (zone picking)

Kompletacja strefowa dzieli magazyn na strefy i przypisuje do każdej strefy osobnego pracownika. Zamówienie przechodzi przez kolejne strefy (wariant sekwencyjny) albo jest zbierane równolegle w kilku strefach i łączone na końcu (wariant równoległy). Ma sens dopiero przy kilku osobach na zmianie i szerokim asortymencie.

Kompletacja falowa (wave picking)

Kompletacja falowa grupuje zamówienia w fale, które są zwalniane do realizacji w określonych momentach, najczęściej pod godziny odbioru przesyłek przez kurierów. W praktyce fala to po prostu paczka zamówień „do kuriera X o 14:00”, zbierana jedną z powyższych metod.

Pick & pack

W metodzie pick & pack pracownik pobiera produkty i od razu wkłada je do opakowania wysyłkowego, więc kompletacja i pakowanie odbywają się jednocześnie. Metoda skraca czas realizacji w małych sklepach, ale wymaga, żeby kontrola odbyła się przy półce albo tuż przed zamknięciem kartonu.

MetodaIle zamówień narazKiedy się sprawdzaGłówne ryzyko pomyłki
Single order picking1mało zamówień, różnorodny koszyk, start sklepuzły wariant lub ilość
Batch pickingkilka-kilkanaście, sortowanie po zebraniudużo zamówień z powtarzalnymi produktamipomyłka przy sortowaniu na zamówienia
Multi-picking (cluster)kilka, każde w osobnym pojemnikumałe produkty, wózek z przegródkamiodłożenie do złego pojemnika
Kompletacja jednopozycyjnawiele zamówień z 1 produktembestsellery, zamówienia jednosztukowezła ilość przy pakowaniu
Zone pickingzależnie od strefykilku pracowników, szeroki asortymentzgubienie części zamówienia między strefami
Wave pickinggrupa zamówień na dany terminkilku kurierów o różnych godzinach odbioruzamówienie spoza fali pominięte
Pick & pack1mały sklep, proste zamówieniabrak niezależnej kontroli przed zamknięciem paczki

Jak wybrać metodę kompletacji zamówień do skali sklepu?

Metodę kompletacji zamówień wybiera się po strukturze zamówień, a nie po modzie. Nie ma jednej najlepszej metody i w praktyce sklepy łączą dwie lub trzy, np. jednopozycyjną dla bestsellerów i pojedynczą dla reszty. Poniższe reguły to praktyczny punkt wyjścia:

  • Jedna osoba w magazynie, zamówienia o różnej zawartości - single order picking albo pick & pack z kontrolą przed zamknięciem kartonu.
  • Duża część zamówień zawiera jeden produkt - wydziel je i zbieraj kompletacją jednopozycyjną, resztę pojedynczo.
  • Wiele małych zamówień z kilkoma liniami, produkty mieszczą się w koszyku - multi-picking na wózku z przegródkami.
  • Powtarzalne produkty w wielu zamówieniach, osobna osoba na pakowaniu - batch picking z sortowaniem przy stole.
  • Kilku kurierów z różnymi godzinami odbioru - podziel dzień na fale pod te godziny.
  • Kilka osób na zmianie i duży asortyment - rozważ strefy, ale dopiero gdy pracownicy wchodzą sobie w drogę w alejkach.

Jeśli zastanawiasz się, czy przy rosnącej liczbie zamówień potrzebujesz już osobnego oprogramowania, porównanie opcji znajdziesz w tekście o tym, jak wybrać program magazynowy dla sklepu internetowego i kiedy wystarczy magazyn wbudowany w platformę.

Picking zamówień krok po kroku

Poniższa procedura działa dla jednej osoby i dla małego zespołu. Zmienia się tylko to, ile zamówień obejmuje jedna lista.

  1. Odetnij zamówienia o stałej godzinie. Ustal godzinę odcięcia z zapasem przed odbiorem kuriera i do kompletacji bierz tylko zamówienia opłacone (albo za pobraniem) złożone przed tą godziną. Późniejsze trafiają do następnej fali.
  2. Zablokuj zmiany w zamówieniach na liście. Zmień status zamówień, które idą do kompletacji, np. na „W kompletacji”. Dzięki temu obsługa klienta widzi, że zmiana adresu lub produktu wymaga kontaktu z magazynem.
  3. Wygeneruj listę kompletacyjną posortowaną po lokalizacjach. Kolejność pozycji na liście powinna odpowiadać kolejności półek na trasie, a nie kolejności zamówień. Przy batch pickingu zsumuj ilości tego samego produktu.
  4. Przypisz pojemnik do każdego zamówienia. Oznacz pojemnik numerem zamówienia przed wyjściem na halę, a nie po powrocie.
  5. Zbieraj jedną trasą, w jednym kierunku. Idź alejkami w stałej kolejności, bez wracania. Przy każdej pozycji porównuj kod sku na półce z listą, a nie tylko nazwę lub zdjęcie.
  6. Braki zgłaszaj od razu. Jeśli produktu brakuje lub jest uszkodzony, zaznacz to na liście i odłóż zamówienie na bok, zamiast „dobierać czymś podobnym”. Brak na półce przy dodatnim stanie w systemie to sygnał do korekty stanu.
  7. Sprawdź zamówienie przed pakowaniem. Przy stole porównaj zawartość pojemnika z zamówieniem: każdy produkt, wariant i ilość. Najpewniej robi się to skanem kodu kreskowego każdej sztuki, ale w małym sklepie wystarczy też kontrola wzrokowa drugiej osoby.
  8. Zmień status i przekaż do pakowania. Zamówienie sprawdzone dostaje kolejny status, np. „Pakowanie”, i dopiero wtedy jest pakowane i etykietowane.

Co powinna zawierać lista kompletacyjna

Lista kompletacyjna (ang. picking list) to wewnętrzny dokument, który mówi pracownikowi, co, ile i skąd pobrać. Dobra lista zawiera:

  • numer listy i datę lub nazwę fali,
  • numer zamówienia i kanał sprzedaży (sklep, Allegro, Amazon), jeśli zamówienia z kanałów pakuje się inaczej,
  • kod sku, nazwę produktu i pełny wariant (rozmiar, kolor, pojemność),
  • ilość i jednostkę (sztuka czy opakowanie zbiorcze),
  • lokalizację na regale, według której lista jest posortowana,
  • metodę wysyłki, jeśli fale są ustawione pod kurierów.

Jak ograniczyć pomyłki przy kompletacji zamówień

Pomyłki ogranicza się w trzech miejscach: na półce (żeby trudno było pobrać zły produkt), na liście (żeby było jasne, co pobrać) i przy kontroli (żeby błąd nie wyjechał w paczce). Najczęstsze błędy i sposoby na nie:

  • Podobne warianty obok siebie. Nie stawiaj rozmiarów lub kolorów tego samego modelu w jednym pudle. Rozdziel je na osobne przegródki z dużą etykietą wariantu.
  • Kompletacja po nazwie zamiast po kodzie. Nazwy „Koszulka basic czarna” i „Koszulka basic grafit” łatwo pomylić. Pracownik powinien porównywać kod sku na liście i na półce.
  • Ilości „na oko”. Gdy zamówienie ma 2 lub więcej sztuk tego samego produktu, wyróżnij ilość na liście (pogrubienie, osobna kolumna) i licz przy odkładaniu do pojemnika.
  • Nieoznaczone pojemniki przy multi-pickingu. Etykieta z numerem zamówienia na pojemniku jeszcze przed wyjściem na halę eliminuje większość zamian.
  • Niezgodne stany. Jeśli ten sam towar sprzedajesz w sklepie i na marketplace'ach, stan musi schodzić z jednego źródła, inaczej sprzedasz produkt, którego już nie ma na półce.
  • Brak kontroli przed pakowaniem. Kontrola skanem każdej sztuki przed zamknięciem kartonu to najskuteczniejsza bariera. Wybór czytnika to temat na osobny tekst; tutaj ważne jest, żeby kontrola była stałym krokiem procesu, a nie wyrywkową.
  • Brak informacji zwrotnej. Każdą pomyłkę zgłoszoną przez klienta zapisuj z przyczyną (wariant, ilość, zamiana, brak). Po miesiącu widać, który punkt procesu poprawić. Sama obsługa zgłoszeń to osobny proces, który opisujemy w poradniku o tym, jak wygląda obsługa reklamacji w sklepie internetowym.

Co jeśli kompletacja nie działa: objaw, przyczyna, rozwiązanie

Większość problemów z pickingiem ma kilka typowych przyczyn. Tabela pomaga przejść od objawu do zmiany w procesie.

ObjawNajczęstsza przyczynaRozwiązanie
Klienci dostają zły rozmiar lub kolorwarianty w jednym pudle, kompletacja po nazwieosobne przegródki na warianty, porównywanie kodu sku, kontrola przed pakowaniem
W paczce brakuje sztukiilość niewyróżniona na liścieosobna kolumna ilości, liczenie przy odkładaniu, kontrola ilości przy stole
Produkt z zamówienia A trafia do zamówienia Bnieoznaczone pojemniki, sortowanie „z pamięci”pojemnik oznaczony przed zbieraniem, sortowanie według listy
Magazynier szuka produktu, którego nie mastan w systemie niezgodny z półką, sprzedaż w kilku kanałachjeden stan dla wszystkich kanałów, korekta stanu przy każdym braku
Kompletacja trwa długo, choć zamówień jest małolista w kolejności zamówień, bestsellery na końcu magazynulista posortowana po lokalizacjach, szybkie produkty przy stanowisku pakowania
Paczki nie zdążają na kurierabrak godziny odcięcia, zbieranie zamówień „na bieżąco”stała godzina odcięcia i fale pod godziny odbioru

Mierniki kompletacji: błędy i czas

Bez pomiaru nie wiadomo, czy zmiana metody pomogła. W sklepie internetowym wystarczą trzy mierniki, liczone co tydzień lub co miesiąc.

MiernikJak liczyćCo mówi
Wskaźnik błędów kompletacjizamówienia z błędem kompletacji / wszystkie wysłane zamówienia × 100%jak często klient dostaje coś innego niż zamówił
Wydajność kompletacjiliczba zebranych linii zamówień / liczba godzin pracy przy kompletacjiile pozycji zbiera jedna osoba w godzinę
Czas realizacjiczas od opłacenia (lub przyjęcia) zamówienia do nadania paczkiczy magazyn nadąża za sprzedażą

Przykład: sklep wysłał w miesiącu 1200 zamówień, a 9 klientów zgłosiło zły produkt lub złą ilość. Wskaźnik błędów kompletacji wynosi 9 / 1200 × 100% = 0,75%, czyli dokładność kompletacji to 99,25%. Jeśli w tym samym tygodniu jedna osoba zebrała 420 linii w 6 godzin pracy przy kompletacji, wydajność wynosi 70 linii na godzinę. Po zmianie metody porównujesz te same liczby i od razu widzisz, czy przyspieszenie nie odbyło się kosztem dokładności.

Czas kompletacji przekłada się bezpośrednio na koszt pracy w magazynie, dlatego warto policzyć go razem z resztą pozycji, które składają się na koszty magazynowania.

Kompletacja zamówień w ShopDepot

ShopDepot zbiera zamówienia ze sklepu i z marketplace'ów (Allegro, Amazon, Kaufland, Erli) na jednej liście, więc kompletację planujesz z jednego miejsca, bez przełączania paneli. Listę filtrujesz według statusu, kanału, płatności i metody wysyłki, a dla zaznaczonych zamówień generujesz listę kompletacyjną w pliku CSV, którą możesz posortować po lokalizacjach i wydrukować.

Statusy zamówień edytujesz sam: dla każdego ustawiasz nazwę, etap i to, co status robi ze stanem magazynowym, np. status „Pakowanie” może zdejmować towar ze stanu. Status zmienisz zbiorczo dla wielu zamówień naraz, a potem wydrukujesz zbiorczo etykiety kurierskie lub przygotujesz pliki dla ORLEN Paczki, InPost Kuriera i Paczkomatów InPost. Szczegóły są na stronie obsługi zamówień w ShopDepot.

Po stronie magazynu ShopDepot stany prowadzisz dla każdego produktu i wariantu, a każda zmiana stanu trafia automatycznie do podłączonych marketplace'ów. To ogranicza sytuację, w której magazynier szuka produktu sprzedanego już w innym kanale. Platformę możesz sprawdzić przez 14 dni za darmo, bez podawania karty.

Gotowy, by sprzedawać wszędzie?

Otwórz sklep w kilka minut i podłącz platformy sprzedażowe - 14 dni za darmo.

14 dni za darmo Załóż sklep