Dokumenty magazynowe: PZ, WZ, MM, RW, PW - kiedy którego używać
Dokumenty magazynowe PZ, WZ, MM, RW i PW: kiedy którego używać w sklepie, przykład z wyliczeniami, wymogi ustawy i zasady dla KPiR od 2026 roku.
Dokumenty magazynowe to dowody, które potwierdzają każdy ruch towaru w firmie: przyjęcie do magazynu, wydanie z magazynu albo przesunięcie między magazynami. Pięć podstawowych to PZ (przyjęcie zewnętrzne), WZ (wydanie zewnętrzne), MM (przesunięcie międzymagazynowe), RW (rozchód wewnętrzny) i PW (przyjęcie wewnętrzne). Zasady ich sporządzania wynikają z ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, a w sklepie internetowym każdy z nich ma swoją typową sytuację: dostawę, wysyłkę, przerzucenie towaru do operatora logistycznego, zużycie na własne potrzeby i składanie zestawów.
Poniżej znajdziesz zestawienie wszystkich symboli, przykład ciągu dokumentów z jednego miesiąca w sklepie (z wyliczonymi wartościami), elementy obowiązkowe według ustawy i odpowiedź na pytanie, kto w ogóle musi je prowadzić - ze zmianami obowiązującymi od 2025 i 2026 roku.
Rodzaje dokumentów magazynowych: PZ, WZ, MM, RW, PW w jednej tabeli
Dokumenty magazynowe dzieli się według kierunku ruchu towaru: przychodowe zwiększają stan magazynu, rozchodowe go zmniejszają, a dokument MM robi jedno i drugie naraz, bo zdejmuje towar w jednym magazynie i dodaje w drugim. Drugie kryterium to strona operacji: dokumenty „zewnętrzne” (PZ, WZ) dotyczą kontrahenta, a „wewnętrzne” (PW, RW, ZW, MM) ruchów w obrębie tej samej firmy.
| Symbol | Pełna nazwa | Kierunek | Kiedy w sklepie internetowym |
|---|---|---|---|
| PZ | Przyjęcie zewnętrzne (przyjęcie z zewnątrz) | przychód | dostawa od hurtowni lub producenta, także nieodpłatna (np. darmowe próbki od dostawcy) |
| WZ | Wydanie zewnętrzne (wydanie na zewnątrz) | rozchód | wysyłka do klienta, wydanie odbiorcy hurtowemu, przekazanie towaru za darmo (np. nagroda w konkursie) |
| MM | Przesunięcie międzymagazynowe | rozchód w magazynie źródłowym (MM-), przychód w docelowym (MM+) | przeniesienie części zapasu do drugiego magazynu, do sklepu stacjonarnego albo do magazynu operatora fulfillment |
| RW | Rozchód wewnętrzny | rozchód | towar zużyty na potrzeby firmy: sesja zdjęciowa, próbki, ekspozycja, materiały do pakowania, składniki zestawu |
| PW | Przyjęcie wewnętrzne (przychód wewnętrzny, przyjęcie wyrobu) | przychód | przyjęcie wyrobu z własnej produkcji lub zestawu złożonego z kilku towarów |
| ZW | Zwrot wewnętrzny | przychód | zwrot do magazynu towaru wcześniej pobranego dokumentem RW, który nie został zużyty |
Te same symbole występują w gotowych drukach: katalog formularzy Gofin w dziale „Dokumenty magazynowe” zawiera m.in. PZ, WZ, MM, PW, RW, ZW i kartotekę magazynową ilościowo-wartościową. Programy księgowe i ERP dokładają własne odmiany, np. ZD (zwrot do dostawcy) albo pary MW/MP do przesunięć między odległymi magazynami.
Dokument PZ - przyjęcie zewnętrzne towaru od dostawcy
Dokument PZ potwierdza, że towar od zewnętrznego dostawcy fizycznie trafił do magazynu, w ilości, którą faktycznie przyjęto. Wystawia go magazynier na podstawie dokumentu dostawcy (faktury zakupu, WZ dostawcy, specyfikacji albo zamówienia) i wpisuje rzeczywistą liczbę sztuk, a nie tę z faktury. PZ obejmuje też przyjęcia nieodpłatne.
Największe znaczenie PZ ma wtedy, gdy towar przychodzi przed fakturą. Przy pełnej księgowości PZ jest wtedy jedynym dowodem, że stan wzrósł. Przy podatkowej księdze przychodów i rozchodów (KPiR) ten sam problem rozwiązuje przepis: jeśli towar dotarł przed fakturą, trzeba sporządzić szczegółowy opis dostawy z danymi dostawcy, ilością, rodzajem, ceną jednostkową i wartością, potwierdzony datą i podpisem osoby przyjmującej (§ 9 ust. 1 rozporządzenia o KPiR obowiązującego od 1 stycznia 2026 r.). Od 2026 r. przy fakturze z KSeF opis uzupełnia się o jej numer KSeF. Opisu nie trzeba robić, jeśli dostawca przysłał specyfikację, która zawiera te same dane.
Typowy przykład w sklepie: zamówiłeś 200 kubków po 14,90 zł netto (2 980,00 zł), a w kartonach dotarło 196 sztuk, bo 4 były stłuczone. PZ wystawiasz na 196 sztuk o wartości 2 920,40 zł, a różnicę wyjaśniasz z dostawcą (reklamacja, korekta faktury). Dzięki temu stan w systemie zgadza się z półką, a nie z dokumentem sprzedawcy.
Dokument WZ - wydanie zewnętrzne do klienta
Dokument WZ potwierdza wydanie towaru z magazynu na zewnątrz firmy: przy sprzedaży albo nieodpłatnym przekazaniu. Zawiera numer, datę wystawienia i datę wydania, oznaczenie towaru, ilość, cenę, dane wystawcy i odbiorcy oraz podpis osoby upoważnionej. W obrocie hurtowym odbiorca podpisuje WZ przy odbiorze, co jest dowodem, że towar opuścił magazyn.
WZ to nie faktura. Faktura dokumentuje sprzedaż i podatek, WZ dokumentuje fizyczny ruch towaru. W praktyce faktura i WZ często powstają z tego samego zamówienia, ale mogą mieć różne daty (towar wydany dziś, faktura za tydzień) i różne ilości (wysyłka częściowa). W sklepie internetowym, który sprzedaje głównie konsumentom, wiele programów zdejmuje stan bezpośrednio na podstawie faktury albo paragonu i nie tworzy osobnego WZ do każdej paczki. Przykładowo w opisie jednego z popularnych programów księgowych wydanie z magazynu można zaksięgować na podstawie WZ, RW, faktury lub dowodu sprzedaży. Osobny WZ ma największy sens przy sprzedaży B2B, wydaniu bez faktury i przekazaniach nieodpłatnych.
MM dokument magazynowy - przesunięcie między magazynami
MM (przesunięcie międzymagazynowe) dokumentuje przeniesienie towaru między dwoma magazynami tej samej firmy. Wartość majątku się nie zmienia, zmienia się tylko miejsce, w którym towar jest na stanie. Dlatego MM ma dwie strony: MM- zdejmuje towar w magazynie wydającym, MM+ przyjmuje go w magazynie docelowym, a oba zapisy dotyczą tej samej ilości.
Na MM wpisuje się symbol magazynu wydającego i przyjmującego, nazwę towaru, ilość, jednostkę miary, cenę lub wartość, datę przekazania i podpisy osób po obu stronach. Gdy magazyny są daleko od siebie, część systemów rozbija MM na dwa kroki: wydanie (MW) i przyjęcie (MP). Przyjęcie zatwierdza się dopiero po dotarciu transportu, więc widać, czy wszystko dojechało.
Sytuacje w e-commerce, w których potrzebujesz MM: przekazujesz część zapasu do operatora fulfillment (towar wciąż jest Twój, tylko leży gdzie indziej), zasilasz sklep stacjonarny z magazynu internetowego albo przenosisz towar do osobnego magazynu zwrotów lub outletu. Przeniesienie w obrębie jednego magazynu, np. z regału na regał, to już nie MM, tylko zmiana lokalizacji, o której więcej w tekście o tym, jak oznaczyć lokalizacje magazynowe.
RW i PW - rozchód i przyjęcie wewnętrzne
RW (rozchód wewnętrzny) dokumentuje wydanie towaru na potrzeby własne firmy, bez sprzedaży. PW (przyjęcie wewnętrzne) dokumentuje przyjęcie do magazynu czegoś, co powstało w firmie, najczęściej wyrobu z produkcji. Obie operacje nie mają zewnętrznego kontrahenta, więc zamiast danych odbiorcy wpisuje się dział lub osobę, która pobrała albo oddała towar.
Typowe RW w sklepie internetowym to towar na sesję zdjęciową, próbki dla influencerów (jeśli nie są sprzedażą), egzemplarze ekspozycyjne, zużycie materiałów do pakowania i towar zniszczony podczas testów. Przy pełnej księgowości RW zawiera też oznaczenie miejsca powstania kosztu i numery kont, na które trafia jego wartość.
Para RW + PW przydaje się w sklepach, które składają zestawy z towarów kupionych osobno. Składniki schodzą ze stanu na RW, a gotowy zestaw wchodzi na stan na PW, z wartością równą sumie składników. Taki sposób ewidencji ustal z księgowym, bo zależy od przyjętej polityki rachunkowości.
ZW, ZD i inne symbole, które łatwo pomylić
ZW (zwrot wewnętrzny) dokumentuje zwrot do magazynu towaru, który wcześniej wydano wewnętrznie na RW: pobrano za dużo, pobrano nie ten indeks albo część nie została zużyta. ZW nie służy do zwrotów od klientów, choć tak bywa opisywany w poradnikach. Zwrot od konsumenta po odstąpieniu od umowy to ruch zewnętrzny i programy ewidencjonują go zwykle jako przyjęcie albo korektę wydania powiązaną z korektą sprzedaży.
ZD (zwrot do dostawcy) to dokument rozchodowy dla towaru odsyłanego do dostawcy: wadliwego, niezgodnego z zamówieniem albo nadmiarowego. Część programów stosuje też PD (przydział) i ZD w innym znaczeniu: wydanie pracownikowi sprzętu do używania i jego zwrot. Symbole nie są ujednolicone przepisami, więc zawsze sprawdzaj, co dany skrót oznacza w Twoim programie.
Przykład: jeden miesiąc w sklepie, sześć dokumentów
Najprościej zrozumieć dokumenty magazynowe na ciągu operacji. Sklep sprzedaje kubki (cena nabycia 14,90 zł netto) i herbatę w puszkach 100 g (cena nabycia 11,20 zł netto). Wartości policzono po cenie nabycia, a stan początkowy kubków to zero.
- PZ - dostawa 196 kubków (zamówiono 200, 4 stłuczone): 196 × 14,90 zł = 2 920,40 zł. Stan magazynu głównego: 196 szt.
- MM - 80 kubków przekazanych do magazynu operatora fulfillment: 80 × 14,90 zł = 1 192,00 zł. W magazynie głównym MM- (zostaje 116 szt.), w magazynie operatora MM+ (80 szt.). Wartość majątku firmy bez zmian.
- WZ - zamówienie hurtowe kawiarni na 24 kubki: 24 × 14,90 zł = 357,60 zł w cenie nabycia. Stan główny: 92 szt.
- RW - 8 kubków pobranych na sesję zdjęciową nowej kolekcji: 8 × 14,90 zł = 119,20 zł. Stan główny: 84 szt.
- ZW - po sesji wracają 2 nieużyte kubki: 2 × 14,90 zł = 29,80 zł. Stan główny: 86 szt.
- RW + PW - złożenie 30 zestawów prezentowych (kubek + puszka herbaty). RW składników: 447,00 zł za kubki i 336,00 zł za herbatę, razem 783,00 zł. PW: 30 zestawów po 26,10 zł = 783,00 zł. Stan kubków w magazynie głównym: 56 szt. o wartości 834,40 zł.
Na koniec miesiąca łączny stan kubków to 56 szt. w magazynie głównym i 80 szt. u operatora, plus 30 zestawów jako osobny indeks. Gdyby któregoś dokumentu zabrakło, np. RW z sesji zdjęciowej, system pokazywałby 6 kubków więcej, niż jest na półce, i różnica wyszłaby dopiero przy spisie z natury.
Co musi zawierać dokument magazynowy według ustawy o rachunkowości
Dokument magazynowy jest dowodem księgowym, najczęściej wewnętrznym albo zewnętrznym własnym (art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Art. 21 ust. 1 tej ustawy wymienia minimum, które musi zawierać każdy dowód księgowy:
- określenie rodzaju dowodu i jego numer (np. PZ 14/10/2026),
- określenie stron operacji (nazwy, adresy), a przy dokumentach wewnętrznych - magazynu lub działu,
- opis operacji i jej wartość, w miarę możliwości także w jednostkach naturalnych (sztuki, kilogramy),
- datę operacji, a jeśli dokument sporządzono innego dnia - także datę sporządzenia,
- podpis wystawcy oraz osoby, której wydano albo od której przyjęto składniki aktywów,
- stwierdzenie sprawdzenia i dekretację (wskazanie miesiąca i sposobu ujęcia w księgach) z podpisem osoby odpowiedzialnej.
Wartość można pominąć, jeśli wycena następuje później w systemie i jest potwierdzona wydrukiem (art. 21 ust. 2). Ustawa nie określa natomiast liczby egzemplarzy. Popularna zasada „oryginał i dwie kopie” (oryginał do księgowości, kopie dla magazynu i drugiej strony) to praktyka papierowego obiegu, a nie wymóg prawny. Przy księgach prowadzonych komputerowo zapisy tworzone automatycznie są równoważne z dowodami źródłowymi, jeśli spełniają warunki z art. 20 ust. 5: trwale czytelna postać, możliwość ustalenia źródła i osoby odpowiedzialnej oraz kontrola poprawności przetwarzania.
Kto musi prowadzić dokumenty magazynowe: pełne księgi a KPiR
Obowiązek prowadzenia dokumentów magazynowych w pełnym zakresie mają firmy prowadzące księgi rachunkowe. Przedsiębiorca na KPiR nie ma ustawowego obowiązku wystawiania PZ, WZ czy RW, ale musi udokumentować zakup (fakturą albo opisem dostawy) i sporządzać spis z natury. W praktyce wielu sprzedawców na KPiR i tak prowadzi dokumenty magazynowe w programie, bo bez nich nie da się kontrolować stanów.
Przy pełnych księgach kierownik jednostki wybiera jedną z czterech metod ewidencji zapasów (art. 17 ust. 2 ustawy o rachunkowości): ilościowo-wartościową, ilościową, wartościową (dla punktów sprzedaży detalicznej lub miejsc składowania) albo odpisywanie zakupu od razu w koszty z ustaleniem stanu i korektą kosztów najpóźniej na dzień bilansowy. Od wybranej metody zależy, jak szczegółowe muszą być dokumenty magazynowe. Przy ewidencji ilościowo-wartościowej każdy PZ, WZ, MM i RW musi mieć ilość i wartość, a przy odpisywaniu w koszty większą rolę gra spis z natury.
| Zasada | Wartość / termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Próg przychodów, od którego osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, jawna osób fizycznych i partnerska musi prowadzić księgi rachunkowe | 2 500 000 euro przychodów netto za poprzedni rok obrotowy (od 1 stycznia 2025 r.) | art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości |
| Przechowywanie dowodów księgowych przy księgach rachunkowych, w tym dokumentów magazynowych | co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym | art. 74 ust. 2 pkt 8 i ust. 3 ustawy o rachunkowości |
| Przechowywanie dokumentów inwentaryzacyjnych | 5 lat | art. 74 ust. 2 pkt 7 ustawy o rachunkowości |
| Przedawnienie zobowiązania podatkowego (wyznacza czas przechowywania dokumentów przy KPiR) | 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku | art. 70 § 1 i art. 86 § 1 Ordynacji podatkowej |
| Spis z natury przy KPiR | na 1 stycznia, na koniec roku podatkowego, przy rozpoczęciu i likwidacji działalności, zmianie wspólnika | § 20 ust. 1 rozporządzenia o KPiR (Dz.U. 2025 poz. 1299) |
| Opis dostawy, która dotarła przed fakturą (KPiR) | dane dostawcy, ilość, rodzaj, cena jednostkowa, wartość, data i podpis przyjmującego | § 9 ust. 1 rozporządzenia o KPiR |
Źródło: Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych - ustawa o rachunkowości, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 522 (https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/522/text.pdf), Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622 (https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/622/text.pdf), rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, Dz.U. 2025 poz. 1299 (https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1299/text.pdf), stan na październik 2026 r.
Dwie zmiany, których nie uwzględnia większość poradników. Po pierwsze, próg obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych dla osób fizycznych i części spółek wzrósł z 2 000 000 do 2 500 000 euro od 1 stycznia 2025 r. Po drugie, od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie KPiR (Dz.U. 2025 poz. 1299), które zastąpiło akt z 2019 r. Nie przywróciło ono obowiązku prowadzenia ewidencji wyposażenia - zniknął on z przepisów o KPiR już w 2020 r. Nie oznacza to jednak zwolnienia ze spisu z natury towarów handlowych, który nadal trzeba sporządzać i wpisywać do księgi. Szczegóły samego spisu i rozliczania różnic to osobny temat.
Przy księgach podatkowych prowadzonych w programie komputerowym urząd skarbowy może zażądać przekazania ksiąg i dowodów księgowych w postaci elektronicznej, w ustalonej strukturze logicznej (art. 193a § 1 Ordynacji podatkowej). Jeśli prowadzisz dokumenty magazynowe w programie, warto sprawdzić, czy potrafi wygenerować takie zestawienie.
Dokumenty magazynowe a faktury i KSeF
Faktura i dokument magazynowy opisują to samo zdarzenie z dwóch stron: faktura dotyczy rozliczenia ze stroną transakcji i podatku VAT, dokument magazynowy dotyczy ilości towaru na stanie. Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w Krajowym Systemie e-Faktur obejmuje faktury, a nie PZ, WZ, MM czy RW. Dokumenty magazynowe nadal powstają w programie magazynowym lub księgowym, poza KSeF. Terminy i obowiązki dotyczące e-faktur opisuje tekst o tym, jak działa KSeF w sklepie internetowym.
Związek między nimi jest jednak bezpośredni: przy KPiR opis dostawy przyjętej przed fakturą uzupełnia się o numer KSeF faktury, gdy ta zostanie wystawiona w systemie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia o KPiR). Przy pełnych księgach PZ łączy się z fakturą zakupu, a WZ z fakturą sprzedaży, żeby księgowość mogła sprawdzić, czy ilości na obu dokumentach się zgadzają.
Najczęstsze błędy w dokumentach magazynowych
- PZ przepisany z faktury zamiast ze stanu faktycznego. Jeśli przyszło mniej, PZ ma pokazać mniej. Różnicę rozlicza się z dostawcą, a nie „wyrównuje” na stanie.
- Brak RW dla towaru zużytego w firmie. Próbki, sesje zdjęciowe i egzemplarze testowe bez RW to najczęstsze źródło niedoborów przy spisie.
- Traktowanie MM jak sprzedaży. Przekazanie towaru do własnego drugiego magazynu albo do operatora logistycznego nie jest wydaniem na zewnątrz, więc nie dokumentuje się go WZ.
- Używanie ZW do zwrotów od klientów. ZW dotyczy towaru wydanego wewnętrznie. Zwrot konsumencki trzeba powiązać z korektą sprzedaży.
- Brak podpisu osoby przyjmującej. Art. 21 ust. 1 pkt 5 ustawy o rachunkowości wymaga podpisu wystawcy i osoby, której wydano lub od której przyjęto towar. Przy dokumentach przekazania składników aktywów podpisów nie zastępuje się samymi znakami identyfikującymi (art. 21 ust. 4).
- Błędne dane w poradnikach. W sieci krążą wersje z nieprawidłową datą ustawy o rachunkowości (prawidłowa to 29 września 1994 r.), ze starym progiem 2 mln euro albo z nieaktualnym rozporządzeniem o KPiR z 2019 r.
Dokumenty magazynowe w programie i w platformie sklepu
W małym sklepie dokumenty magazynowe najczęściej wystawia program magazynowy albo moduł magazynu w programie księgowym. Platforma sklepowa odpowiada przede wszystkim za stan dostępny do sprzedaży, który musi się zgadzać ze wszystkimi kanałami. Jak połączyć oba światy i kiedy wystarczy magazyn wbudowany w platformę, opisuje poradnik, jak wybrać program magazynowy.
W ShopDepot magazyn prowadzi ilości dla każdego produktu i wariantu we wspólnym stanie dla sklepu i marketplace'ów, a zmiana stanu trafia do wszystkich podłączonych kanałów. Możesz wybrać, które statusy zamówienia zdejmują towar ze stanu, a które go przywracają, np. przy anulowaniu. Z kolei moduł faktury wystawia fakturę z zamówienia, wysyła ją do KSeF i tworzy faktury korygujące ze zwrotów. Dokumenty PZ, WZ, MM czy RW w sensie księgowym prowadzisz w programie księgowym lub magazynowym, a stan sprzedażowy w ShopDepot.