Lokalizacje magazynowe: jak oznaczyć regały i półki w małym magazynie sklepu

Lokalizacje magazynowe krok po kroku: format kodu, oznaczenie regałów i półek, przypisanie SKU, wymogi BHP i typowe błędy w magazynie sklepu internetowego.

M Max CyrekShopDepot Opublikowany Czas czytania10 min czytania

Lokalizacje magazynowe to stałe adresy miejsc, w których leży towar: strefa, regał, półka i pole na półce zapisane jednym krótkim kodem, np. A-02-3-C. W małym magazynie sklepu internetowego wystarczy plan regałów, jeden format kodu, etykiety na każdej półce i arkusz, który łączy SKU z adresem. Dobrze zrobiona adresacja magazynu sprawia, że nowa osoba znajdzie produkt bez pytania, a kompletacja zamówień przestaje zależeć od pamięci właściciela.

Poziom trudności: niski. Czas: według naszego szacunku od kilku godzin (kilka regałów) do 1-2 dni (kilkadziesiąt regałów z przeniesieniem towaru). Koszt: etykiety, ewentualnie drukarka i czas pracy; samo oznaczenie regałów w magazynie nie wymaga specjalistycznego oprogramowania.

Czym są lokalizacje magazynowe i kiedy sklep ich potrzebuje

Lokalizacja magazynowa (miejsce adresowe) to rekord z unikalnym adresem miejsca składowania, a nie sam towar. Towar zostaje z nią powiązany dopiero przy przyjęciu albo przesunięciu. Dzięki temu system albo arkusz wie nie tylko, ile sztuk jest na stanie, ale też gdzie dokładnie leżą.

Sklep potrzebuje lokalizacji, gdy przestaje działać zasada "wiem, gdzie co jest". Typowe sygnały to: asortyment na kilku regałach lub w kilku pomieszczeniach, pierwszy pracownik magazynu, sezonowe zastępstwa, ten sam produkt w dwóch miejscach (półka do kompletacji i zapas na palecie) oraz coraz dłuższe szukanie przy pakowaniu. Przy kilkudziesięciu produktach na jednym regale lokalizacje są zwykle zbędne, przy kilkuset SKU na kilku regałach oszczędzają czas już w pierwszym tygodniu.

Zanim zaczniesz: co przygotować

Przygotowanie zajmuje najwięcej czasu, a od niego zależy, czy adresacja przetrwa rozbudowę magazynu. Kodu raz naklejonego na regał i wpisanego do systemu nie zmienia się bez kosztów: w części programów (np. w IdoSell) zapisanego kodu lokalizacji nie da się edytować, trzeba ją usunąć i założyć od nowa.

  • Szkic magazynu - rzut pomieszczenia z regałami, drzwiami, stołem do pakowania i miejscem przyjęcia dostaw (kartka w kratkę wystarczy).
  • Lista regałów - liczba półek w każdym regale i szerokość półek, żeby zdecydować, czy dzielić je na pola.
  • Lista produktów z kodami SKU - eksport z panelu sklepu albo arkusz; to do niej dopiszesz kolumnę z lokalizacją.
  • Etykiety - samoprzylepne, odporne na ścieranie, w rozmiarze czytelnym z odległości ramienia; najlepiej z kodem kreskowym.
  • Drukarka - zwykła drukarka biurowa z arkuszami etykiet wystarczy na start; drukarka termiczna przyda się, gdy etykiet jest kilkaset.
  • Dokumentacja regałów - informacja o dopuszczalnym obciążeniu półek od producenta (potrzebna do oznaczenia nośności, o czym niżej).

Adresacja magazynu: jak zbudować kod lokalizacji

Kod lokalizacji opisuje drogę do towaru od ogółu do szczegółu: najpierw strefa lub pomieszczenie, potem regał, półka (poziom) i pole na półce. Programy magazynowe stosują różne zapisy tej samej logiki:

  • IdoSell: strefa-regał-poziom-półka, np. A-A-001-001 (człony oddzielone myślnikiem, strefa i regał literami od A do ZZZ, poziom i półka od 001 do 999),
  • LoMag: komora/regał/poziom, np. #16/05/03,
  • Studio WMS.net: regał.kolumna.poziom, np. A.04.2.

Dla małego magazynu sklepu proponujemy format strefa-regał-półka-pole, np. A-02-3-C: strefa A, regał 02, trzecia półka licząc od podłogi, trzecie pole od lewej. Jeśli masz jedno pomieszczenie, możesz pominąć strefę i używać kodu 02-3-C.

Zasady, które oszczędzą problemów

  • Zero wiodące w numerach regałów. Przy sortowaniu tekstowym A-4-1 trafia za A-10-1, a A-04-1 przed A-10-1. Dwie cyfry wystarczą na 99 regałów.
  • Jeden separator w całym magazynie. Myślnik jest czytelny i koduje się w popularnym kodzie kreskowym Code 128, który obsługuje litery, cyfry i znaki interpunkcyjne.
  • Półki licz od dołu. Po dołożeniu półki u góry regału nie trzeba przenumerowywać pozostałych.
  • Adres jest unikalny. W jednym magazynie nie mogą istnieć dwa miejsca o tym samym kodzie; ten sam kod może się powtórzyć dopiero w innym magazynie.
  • Adres opisuje miejsce, nie zawartość. Nie wpisuj do kodu kategorii ani koloru produktu ("A-KOSZULKI-3"); po zmianie asortymentu taki adres zaczyna wprowadzać w błąd.
  • Bez polskich znaków i spacji. Kod ma działać tak samo w arkuszu, w imporcie do programu i na czytniku kodów.
  • Kod lokalizacji nie może wyglądać jak kod produktu. Jeśli skanujesz też EAN-y towarów, dodaj do lokalizacji literowy prefiks (np. "L-"), żeby skaner i człowiek ich nie pomylili.
  • Zostaw rezerwę numeracji. Jeśli planujesz dostawić regały, numeruj je 02, 04, 06 albo zacznij nową strefę zamiast wciskać numery pomiędzy.

Przykład: 6 regałów półkowych po 5 półek, każda półka podzielona na 4 pola, daje 120 lokalizacji (6 × 5 × 4). Taki magazyn obsłuży w praktyce kilkaset SKU, bo jedno pole może mieścić kilka podobnych produktów, jeśli różnią się wyraźnie opakowaniem.

Oznaczenie regałów w magazynie krok po kroku

  1. Narysuj plan i wyznacz kierunek obchodu. Ponumeruj regały w kolejności, w jakiej magazynier przechodzi od wejścia do stołu pakowania, tak aby rosnące numery oznaczały naturalną trasę zbierania.
  2. Wydziel strefy. Przykładowo A: produkty szybko rotujące przy stole pakowania, B: reszta asortymentu, Z: zapas na paletach, P: przyjęcia i zwroty do sprawdzenia. Strefa przyjęć zapobiega mieszaniu nieprzyjętego towaru z dostępnym.
  3. Ustal format kodu i zapisz go. Jedna kartka z legendą przy wejściu ("A-02-3-C = strefa A, regał 02, półka 3 od dołu, pole C od lewej") rozwiązuje większość pytań nowych osób.
  4. Wygeneruj listę wszystkich adresów w arkuszu. Kolumny: kod, strefa, regał, półka, pole, uwagi (np. "tylko lekkie", "max wysokość 20 cm"). Z tej listy drukujesz etykiety i to ona jest kartoteką lokalizacji.
  5. Oznacz regały i półki. Duży numer regału na czole (widoczny z korytarza), etykieta lokalizacji na krawędzi każdej półki pod danym polem. Etykieta ma kod czytelny dla człowieka i kod kreskowy z tym samym ciągiem znaków.
  6. Oznacz nośność półek. Przy regałach umieść czytelną informację o dopuszczalnym obciążeniu z dokumentacji producenta; to wymóg przepisów BHP, nie tylko dobra praktyka.
  7. Przypisz produkty do lokalizacji. Przenoś towar regał po regale i od razu wpisuj w arkuszu lub programie: SKU, lokalizacja główna, ewentualnie lokalizacja zapasu. Nie przenoś wszystkiego naraz, bo przez kilka godzin nikt nie będzie wiedział, gdzie co leży.
  8. Sprawdź wynik na prawdziwych zamówieniach. Daj osobie, która nie zna magazynu, 10 zamówień i poproś o skompletowanie wyłącznie po adresach. Każde pytanie "gdzie to jest?" wskazuje błąd w oznaczeniu albo w przypisaniu.

Organizacja magazynu: jak przypisać towar do lokalizacji

W małym magazynie sklepu najlepiej sprawdza się stała lokalizacja główna dla każdego SKU oraz opcjonalne lokalizacje dodatkowe na zapas. Lokalizacja główna to miejsce kompletacji, które pojawia się na liście do spakowania; dodatkowa podpowiada, gdzie jest reszta towaru, gdy półka się opróżni. Taki podział stosuje m.in. IdoSell (jedna lokalizacja główna i dowolna liczba dodatkowych).

  • Najczęściej wysyłane produkty umieść najbliżej stołu pakowania i na wysokości od pasa do oczu. Do wyznaczenia takiej grupy przydaje się podział asortymentu metodą ABC.
  • Ciężkie, łatwo tłukące się produkty i chemię układaj na najniższych półkach; tak wprost wymaga rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP.
  • Warianty tego samego produktu (rozmiary, kolory) trzymaj w sąsiednich polach, ale każdy wariant z osobnym adresem lub wyraźnym przekładkiem, bo to one najczęściej są mylone.
  • Produkty o podobnych opakowaniach rozdzielaj, nawet jeśli należą do tej samej kategorii.
  • Towar z terminem ważności układaj tak, żeby starsza partia była z przodu; przy regałach przepływowych kolejność wydawania wynika z konstrukcji, przy zwykłych półkach musi jej pilnować człowiek.

Zamiast usuwać lokalizację, która chwilowo nie może być używana (uszkodzona półka, remont), lepiej ją zablokować. Programy WMS rozróżniają blokadę od usunięcia: zablokowane miejsce zostaje w kartotece z historią ruchów, ale nie jest proponowane przy przyjęciu towaru. W arkuszu wystarczy kolumna "status".

Wymogi BHP przy oznaczaniu i zapełnianiu regałów

Przepisy nie narzucają formatu kodów lokalizacji, ale określają, jak ładować i oznaczać regały. Te zasady obowiązują każdego pracodawcę, także sklep z małym magazynem i jednym pracownikiem.

WymógCo to oznacza w małym magazynie sklepuPrzepis
Czytelna informacja o dopuszczalnym obciążeniu urządzeń do składowaniaTabliczka lub etykieta z nośnością półki i regału, wpisana z dokumentacji producenta§ 68 ust. 2 pkt 4
Masa ładunku nie przekracza dopuszczalnego obciążeniaPrzy przypisywaniu lokalizacji uwzględnij wagę kartonów, nie tylko ich wymiary§ 68 ust. 2 pkt 2
Regały o odpowiedniej konstrukcji, zabezpieczone przed przewróceniemWysokie regały półkowe przykręcone do ściany lub połączone ze sobą§ 69 ust. 1
Odstępy między regałami odpowiednie do środków transportuPrzejście, w którym zmieści się wózek lub magazynier z kartonem; przepis nie podaje liczby§ 69 ust. 2
Najcięższe, łatwo tłukące się przedmioty i substancje chemiczne na najniższych półkachDolne poziomy rezerwuj w adresacji na ciężki i delikatny towar§ 70 ust. 2

Źródło: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003 nr 169, poz. 1650 ze zm.), Sejm RP - Internetowy System Aktów Prawnych, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/1650/text.html

Najczęstsze błędy przy wprowadzaniu lokalizacji

  • Kod bez zera wiodącego. Lista posortowana alfabetycznie miesza regały 1, 10, 11, 2, a trasa zbierania przestaje mieć sens.
  • Numeracja od góry regału. Każda nowa półka zmienia adresy wszystkich niższych poziomów.
  • Etykieta tylko na czole regału. Magazynier znajduje regał, ale nadal szuka półki; adres musi być na każdej półce.
  • Lokalizacja przypisana, a towar w innym miejscu. Najczęściej po przyjęciu dostawy "na szybko". Zasada: towar trafia na półkę tylko z jednoczesną zmianą lokalizacji w arkuszu lub programie.
  • Brak strefy przyjęć i zwrotów. Zwrócony towar odłożony od razu na półkę bywa uszkodzony albo niekompletny i zostaje wysłany kolejnemu klientowi.
  • Przypisywanie lokalizacji tylko w głowie właściciela. Adres, który nie jest zapisany przy SKU, nie pomoże nikomu poza nim.
  • Zmiana formatu w trakcie. Połowa magazynu w formacie A-02-3, połowa w formacie 2A3 to gwarancja pomyłek; format ustala się raz, przed drukiem etykiet.

Co zrobić, gdy adresacja nie działa

ObjawNajczęstsza przyczynaRozwiązanie
Produkt jest w systemie, ale nie ma go pod wskazanym adresemOdłożenie lub przesunięcie bez zmiany lokalizacjiSprawdź sąsiednie pola i strefę przyjęć, popraw zapis, wprowadź zasadę "przesunięcie = wpis"
Magazynier chodzi zygzakiem przy kompletacjiNumeracja regałów niezgodna z kierunkiem obchoduSortuj listę do zebrania po kodzie lokalizacji; jeśli to nie pomaga, przenumeruj regały zgodnie z trasą
Etykiety się ścierają lub nie skanująPapier zamiast folii, etykieta w miejscu tarcia kartonówEtykiety foliowe lub w kieszeniach na krawędzi półki, druk o wyższym kontraście
Brak miejsca na nową dostawęStałe lokalizacje zajęte przez wolno rotujący towarPrzenieś zapas wolnych produktów do strefy zapasu, pozostaw im mniejsze pole kompletacji
Częste pomyłki między wariantamiWarianty w jednym polu bez przekładekOsobne pole lub pojemnik dla każdego wariantu, adres z dodatkowym znakiem (np. A-02-3-C1, C2)

Jak zorganizować magazyn sklepu internetowego bez WMS - warianty

Wybór narzędzia zależy od liczby SKU i osób w magazynie, a nie od samej liczby regałów. Format kodu z tego poradnika działa tak samo w każdym z wariantów, więc nic nie tracisz, zaczynając od najprostszego.

  • Arkusz z kolumną "lokalizacja" - wystarcza przy jednej lub dwóch osobach w magazynie. SKU łączy arkusz z eksportem zamówień, a lista do zebrania posortowana po lokalizacji wyznacza trasę.
  • Platforma sprzedażowa lub program magazynowy z lokalizacjami - adres widoczny przy produkcie i na liście do spakowania, etykiety lokalizacji drukowane z systemu, potwierdzanie pobrania skanem.
  • System WMS - ma sens przy wielu pracownikach, paletach i partiach z datą ważności; dla typowego małego sklepu to zwykle za dużo.
  • Oddanie magazynu operatorowi fulfillmentu - adresacją zajmuje się wtedy operator, a sklep widzi stany i statusy zamówień.

W ShopDepot stany prowadzisz dla każdego produktu i wariantu w jednym miejscu, a statusy zamówień decydują, kiedy towar schodzi ze stanu; opisuje to strona magazyn w ShopDepot. Panel nie ma osobnego modułu lokalizacji półkowych, dlatego adresy w formacie z tego poradnika trzymasz w arkuszu powiązanym przez SKU, a z obsługi zamówień pobierasz listę kompletacyjną CSV dla zaznaczonych zamówień i łączysz ją z arkuszem lokalizacji. Gdy wolisz oddać magazyn na zewnątrz, możesz podłączyć konto PackDepot, a wybrane zamówienia trafią do realizacji automatycznie.

Gotowy, by sprzedawać wszędzie?

Otwórz sklep w kilka minut i podłącz platformy sprzedażowe - 14 dni za darmo.

14 dni za darmo Załóż sklep